powrót strona główna


słowniczek pojęć związanych
z numizmatyką


słowniczek jednostek pieniężnych

antonianus

rzymska moneta srebrna, wagi ok. 5 g emitowana przez cesarza Antoniana.

as

rzymska moneta miedziana wprowadzona do obiegu w połowie IV w. p.n.e., stanowiła podstawę rzymskiego systemu monetarnego dla monet miedzianych.

aureus

(łac. złoty) złota moneta rzymska z czasów cesarza Augusta, stanowiła podstawę rzymskiego systemu monetarnego dla monet złotych.

banknot

zobowiązanie pieniężne emitowane przez bank emisyjny, służące jako środek płatniczy; w Anglii po raz pierwszy wydrukowano banknot w 1729 r..

bezant

moneta złota wywodząca się z solida bizantyjskiego, zwana także bizantynem (bezants).

czek

(ang.) plecenie wypłaty z banku określonej sumy z rachunku wystawcy czeku; najstarszy zachowany czek pochodzi z Anglii z 1675 r..

czerwoniec

radziecka jednostka pieniężna emitowana w 1922 r..

denar

srebrna moneta wprowadzona do obiegu ok. 211 r. p.n.e., stanowiła podstawę rzymskiego systemu monetarnego dla monet srebrnych.

dirhem

(grec. - drachma) - srebrna moneta z końca VII w. o wadze 2,97 g, emitowana na terenie kalifatu arabskiego.

dolar

jednostka monetarna USA od 1792 r..

drachma

(grec. - garść) - grecka srebrna jednostka monetarna, wagi różnej, równa 6 oblom; obol równał się 8 chalkusom, a chalkus równał się 7 leptom.

doalder

nazwa talara w Niderlandach.

dukat

moneta złota powstała w Wenecji w 1284 r., wagi 3,5 g; w Polsce znana pod nazwą złotego czerwonego.

ecu d'or

(złota tarcza) - moneta francuska z czasów panowania Filipa VI Walezjusza.

fels

arabska moneta miedziana równa 1/48 dirhema, powstała u schyłku VII w.; nazwa jej wywodzi się z nazwy rzymskiego follis.

floreny

monety złote, emitowane od 1252 r. we Florencji, wagi 3,5 g.

follis

worki emitowane przez mennicę państwową w okresie późnego cesarstwa rzymskiego o zawartości, np.: 72 solidów złotych lub 125 srebrnych miliarensów; nazwy tej używano również na określenie drobnej monety miedzianej, kursującej od czasów panowania cesarza Dioklecjana aż do schyłku cesarstwa, równej sestercowi.

frank

francuska jednostka pieniężna od 1795 r. wprowadzona w miejsce dawnego liwra (liwr); jednostki o podobnej nazwie, lecz o różnej wartości, obiegają w wielu krajach europejskich.

funt szterling

angielska jednostka monetarna wprowadzona do obiegu w Anglii w XI w., dzieliła się na 20 szylingów, każdy po 12 pensów; od 1971 r. funt szterling dzieli się na sto pensów.

grosz

(łac. - grossus) - moneta srebrna, której emisję rozpoczął w 1192 r. doża wenecki Enrico Dandolo, jej emisję podjęto w wielu krajach europejskich; grosz w Polsce był najpierw monetą srebrną (w XVI w.), później miedzianą, zdawkową.

gulden

(niem. gold - złoto) - niemiecka moneta złota bita od 1330 r.

gwinea

angielska moneta z końca XVII w. wartości 21 szylingów.

kopiejka

rosyjska moneta zdawkowa, równa 1/100 rubla.

lir

(lira) - jednostka monetarna emitowana od 1472 r. w Wenecji, wagi ok. 6 g srebra, obecnie jednostka pieniężna Włoch; nazwa jej wywodzi się z nazwy karolińskiej libry (funt).

liwr

francuska moneta srebrna wartości 20 sous; we Francji używano nazwy sou na oznaczenie 5 centymów.

miliarens

drobna srebrna moneta rzymska, wagi ok. 4,5 g wprowadzona do obiegu przez Konstantyna Wielkiego.

noble

angielska moneta złota bita od 1344 r., wagi ok.. 8,9 g.

piastr

(real albo peso duro) - srebrna moneta hiszpańska z początku XVI w., podobna do talara.

pens

(penny) - angielska moneta zdawkowa.

pistol

duza złota moneta, w Hiszpanii zwana także doble escudo.

portuguez

portugalska złotamoneta, bita za panowania Emanuela, króla Portugalii, od 1499 r. wartości 10 cruzades.

rubel

rosyjska moneta.

scudo

(łac. - scutum - tarcza) - nazwa złotej monety francuskiej ecu d'or (złota tarcza).

sesterc

(sestertius) - srebrna moneta rzymska wartości 1/4 denara wprowadzona do obiegu w 268 r. p.n.e., wagi 1,13 g, a później 0,97 g od 43 r. p.n.e. obiegała już jako moneta brązowa, wagi 27,3g.

solid

(łac. solidus - mocny, trwały) - rzymska moneta złota wagi 1/72 funta.

sowznak

skarbowy znak pieniężny emitowany przez radziecki skarb państwa, wycofany z obiegu w 1924 r..

stater

grecka nazwa szekiela (szekla), babilońskiej jednostki pieniężnej, wagi 1/50 miny srebra.

szekiel

babilońska jednostka pieniężna równa 1/50 miny srebra.

talar

moneta srebrna wagi 2 łuków (24 gramów), pojawiła się w obiegu pod koniec XV w..

weksel

dokument, w którym dłużnik zobowiązuje się zwrócić wierzycielowi określoną sumę pieniędzy w określonym czasie; najstarszy znany weksel pochodzi z Genui z 1155 r..

złoty

jednostka monetarna w Polsce wprowadzona do obiegu przez Władysława Grabskiego w 1924 r.; w Polsce złoty znany był w XV w. jako jednostka pieniężna równa 30 groszom srebrnym.

złoty reński

gulden.

Definicje jednostek pieniężnych zaczerpnięto z książki
Henryka Cywińskiego: "Z dziejów pieniądza na świecie".


www.KOLEKCJONER.com.pl

(c) 1999-2005